Alevi dedesi, araştırmacı-yazar ve Avrupa’daki Alevi örgütlenmesinin kurucularından
Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu’nun (AABF) öncülü olan Alevi Cemaatleri Federasyonu’nun kurucularından ve ilk dönem genel başkanı (1990–1993); federasyon bünyesindeki Dedeler Kurulu’nun kurucusu ve uzun yıllar başkanı (1994–2003).
Hakkında
Seyyid Derviş Tur Dede, 10 Kasım 1936’da Erzincan’ın Çayırlı ilçesine bağlı Başköy’de doğdu. Babamansur (Şah Mansur) Ocağı’na mensup bir seyyid ailesinden gelir; Alevi yol ve erkânını babası Seyyid Haydar Dede’nin yürüttüğü cemlerde öğrendi. 1966’da Almanya’ya göç etti ve Rüsselsheim’da yerleşti.
1987’de Rüsselsheim’da başlayan ilk Alevi dernekleşmesinin kurucu kadrosunda yer aldı. 1990’da derneklerin birleşmesiyle kurulan Alevi Cemaatleri Federasyonu’na (bugünkü AABF) 1990–1993 yıllarında başkanlık etti. 1994’te kendi önerisiyle oluşturulan Dedeler Kurulu’na 2003’e kadar başkanlık yaptı. Alevi inancı ve erkânı üzerine yazdığı Erkânname, akademik çalışmalarda kaynak olarak gösterilmektedir.
Kronoloji
| 1936 | Başköy, Çayırlı (Erzincan) doğumlu |
| 1966 | Almanya’ya göç |
| 1987–1988 | Rüsselsheim’da ilk Alevi derneğinin kuruluşu (ilk toplantı 23 Şubat 1987, tescil 1 Aralık 1988); başkan yardımcılığı |
| 1990 | Alevi Cemaatleri Federasyonu’nun kuruluşu (19 Mayıs 1990 Astheim, 25 Mayıs 1990 Dortmund) |
| 1990–1993 | Federasyon başkanı (Mainz dernekler siciline kayıt: 17 Ocak 1991) |
| 1994–2003 | Dedeler Kurulu’nun kurulması ve başkanlığı (ilk toplantı Mart 1994, Krefeld) |
| 2002 | Erkânname yayımlandı; AABF adına Assisi’deki dinler arası barış buluşmasına katılım |
| 2016 | Hatıraları Avrupa’da İlk Alevi Yapılanması yayımlandı; TRT Haber “Ömür Dediğin” 108. bölüm |
Kitapları
Erkânname
2002 · 3. baskı 2012
Avrupa’da İlk Alevi Yapılanması
Hatıralar, 2016
Alevi İslam Şah’a Giden Yol
İmam Rıza Türbesi
Ayrıca: Arzuhâl (Erenler Yayın, 2022) · Tüm kitaplar ve akademik atıflar »
Öne Çıkan Video
TRT Haber – “Ömür Dediğin”, 108. bölüm: Zöhre – Derviş Tur (2016)
Basında ve Akademide
- Hürriyet, 25 Ocak 1991 – Suat Türker’in söyleşisi: “Aleviler örgütleniyor”
- Milliyet, 27 Mayıs 1990 – Federasyonun kuruluş haberi; 22 Mayıs 1991 – “Alevilerden tepki”
- Milliyet, 28 Ekim 1997 – “Dönemecin Eşiğinde: Aleviler” dizisi
- Anadolu Ajansı, 23 Haziran 2013 – “Oyuna gelmeyin” çağrısı
- Akademik çalışmalar: Martin Sökefeld (2005), Zeynel Gül (2002), Burak Gümüş (2008), Bülent Keleş (2024)
Basında ve Medyada sayfasının tamamı »
İnanç Yazıları
Alevilik Nedir? · Dört Kapı Kırk Makam · İkrar · Kerbela · İslam ve Alevi İnancı · İslam
İletişim ve kitap siparişleri için: İletişim sayfası »