Alevilerde Nikâh Erkânı ve Nikâh Duası

Alevilerde Nikâh Erkânı

Nikâh yapılacak eve dede veya hoca gelir. Kızın annesi, babası ve oğlanın annesi, babası gelirler. Bunların haricinde nikâha şahitlik yapmak için, en az iki kişi kız için, iki kişi de damat için şahitlik yapacak bir cemaatin bulunması lazım. Cemaatin kalabalık olmasının hiçbir mahsuru yoktur. Daha da kalabalık olabilirler. Çağımıza göre, resmi nikâh yapılması mecburidir. Dedelerin, Hocaların buna dikkat etmeleri gerekir. Din’i Nikâh ile taraflar birbirileri üzerinden hak talep edemezler. Resmi Nikâh yapmamışların hemen Din’i Nikâhını yapmamaya özen gösterseler, bence çok iyi olur. Çünkü Din’i Nikâh, yalnız manevi bağlılıktır. Resmiyette geçerli değildir.

Gelin ile damat huzura getirilir. Dedenin karşısında gelin, damadın solunda olarak yan yana iki dizinin üzerine otururlar. Damadın şahitleri, damadın sağ tarafında, gelinin şahitleri, gelinin sol tarafında yerlerini alırlar. Anne ve babalar, evlenecek gençlerin arkasında ikinci sırayı oluştururlar. Hepsi de diz üstü kıyamda oturacaklar. Dede gençlerin, ana babaların ve şahitlerin isimlerini yazar. Gençlere birlikte yaşadıkları sürece, evlilik sorumluluklarını ve yuvanın kutsallıklarını anlatır. Ondan sonra nikâh kıymaya başlar.

Nikâh Erkânının Yürütülmesi

Dede veya Hoca: “Bismillahi’Rahmani’r-Rahim. Bismi Şah Allah, Allah” dedikten sonra, şu sıraya göre devam ederler. Dede, Kur’an-ı Kerim’deki nikâh ayetlerini birlikte okur:

Nebe Suresi’nin 8. ayeti: “Ey Müminler! Biz insanları erkekli, dişili olarak çift yarattık.” Rum Suresi’nin 21. ayeti: “Biz, insanları topraktan yaratarak, akıl ve şuur verdik. Bütün yaratılmışlardan üstün eyledik. Yaşamınız süresi içinde kendileriyle huzura kavuşacağınız, soyunuzu devam ettireceğiniz eşler eyledik. Aranızda muhabbet ve sevginin var edilmesi Tanrı varlığının belgesidir.”

Bakara Suresi’nin 223. ayeti: “Ey Müminler! Eşleriniz size çocuk yetiştirenlerinizdir. Onlara doğru olmayan bir harekette bulunmayın. Allah’ı aklınızdan çıkarmayın. En sonunda Allah katında hesaplaşacağınızı bilin.”

Esra Suresi’nin 32. ayeti: ” Ey Müminler! Sakın birbirinize verdiğiniz sözü (ikrarı) bozmayın. Zinaya yanaşmayın, o yol fuhuştur ve haramdır.”

Dede Kur’an ayetlerini okuyup Hakk’ın emirlerini bildirdikten sonra, bir Besmele çekerek evlenen çiftlere şu hitabede bulunur: “Evlatlarım! Allah’ın emri ile Peygamberin kavli ile imam Cafer’i Sadık’ın içtihadı üzere, Hacı Bektaş Veli’nin himmetiyle sizin nikâhınızı kıymak için burada bulunuyoruz. Şu anda Hak divanında, irfan meydanındasınız. Yolumuz ve erkânımıza göre, sizlere anne ve babalarınız da dâhil, hiç kimse baskı yapamaz. Yolumuza göre suç işlemiş olurlar. Ölünceye kadar geçinecek olan sizler olduğunuza göre, karar verecek olan da sizlersiniz. Alevi inancında boşanmak suçtur. Yolumuz ve erkânımızda kötü fiildir. Allah kimsenin yuvasını dağıtmasın. Şimdi çok iyi düşünün. Sorduğum sorulara hiç bir baskı ve etki altında kalmadan doğru cevap verin.

Kızım! Allah’ın emriyle, Peygamberin kavli ile İmam Cafer’i Sadık içtihadı üzere, yerin göğün tanıklığı ile hazır bulunan cemaatin şahadeti ile. Hiç bir baskı ve etki altında kalmadan. Kendi arzu ve isteğinle, …..?….. oğlu, …..?….. sağ gününde, hasta gününde, dar gününde ve geniş gününde, bütün dertlerine ortak ve yardımcı olmak kaydı ile. Ömür boyu kendine eş olarak kabul ediyor musun?” Kız veya oğlan, “Evet kabul ediyorum” diye cevap verir. Bu soru her ikisine de, üçer defa sorulur. Her seferinde evet cevabı alınırsa, Dede, şahitlere, evlenmelerine bir engel olup olmadığını da ayrı ayrı sorar. Şahitlerden de olumlu cevap aldıktan sonra, “Evlatlarım Allah’ın emri budur. Allah sizleri birbirinize mübarek ve hayırlı etsin.” der. Hazır olan cemaat, “Allah, Allah” dedikten sonra dede, nikâh duasını okur.

Nikâh Duası

“Allahumme salli ala seyidine Muhammed ve ala Ali seyidine Muhammed! Hak lâ ilâhe illâllah, Hak birsin Muhammed’in Resulullah, Ali ’yün Veli–yullah, Ehli Beyti Keremullah, şefaat kıl ya Resulullah! Bismi Şah Allah, Allah!

Ey bu evrene düzen veren yüce Allah’ım! Bu akdi nikâhı, bu birlikteliği, Hz. Muhammed Mustafa’nın, Ali-yel Murtaza’nın yüzü suyu hürmetine yaşamları boyunca daim ve kaim eyle ya Rabbim! Kıydığımız bu nikâhı, mübarek eyle ya Rabbim! Âdem’i Safuyullah, Nuh-u Naciyullah, İbrahim-i Halilullah, İsmail-i Teslimullah, Musa-yı Kelâmullah, İsa-yı Ruhullah, Muhammed-i Habibullah, Ali-yel Veli’yullah, Ehli Beyt-i Keremullah, Mürşit-ü Kâmilullah yüzü suyu hürmetine aralarındaki sevgiyi, saygıyı artır, mutluluklarını devamlı kıl, ya Rabbim! 3’lerin, 5’lerin, 7’lerin, 12 İmamların, 14 Masumi Pakların, 17 Kemeri Bestlerin 40’ların hayır himmetlerini üzerlerinden eksik etme! Vücutlarına sağlık ver! Rızklarını bol eyle! Merde, namerde muhtaç eyleme ya Rabbim! Erenlerin, evliyaların yüzü suyu hürmetine, anneye, babaya ve bütün insanlık âlemine hayırlı olacak evlatlar nasip eyle yüce Allah’ım!

Seyitler sultanı Pirimiz Hünkâr Hacı Bektaş Veli hürmetine, haksızın şerrinden, soysuzun dilinden, görünür görünmez kazadan, beladan, ateşten, afetten koru ya Rabbim!

Ey yüce Allah’ım! Bu dualarımızı şehidi şühedalarının yüzü suyu hürmetine dergâhı izzetinle kabul eyle! Emeklerimizi boşa çıkartma! Bu cemaatte duamıza katkıda bulunan bütün mümin, Müslüm canları, Ehli Beyt ‘in katarına, didarına nail eyle! Hz. Muhammed’in şefaatından mahrum etme ya Rabbim! Ey yüce Allah’ım! Bu evlenen gençlere mutluluk içerisinde ömür boyu birlikte yaşamalarını nasip eyle! Nikâhınız hayırlı olsun, Hak Muhammed Ali yardımcınız olsun! Gerçeğe Hüü!”

“Bismillahi’Rahmani’r-Rahim. Rabbena Atina fid dünya, hasaneten ve fil-ahireti hasane ve kınâ azâben-nâr bi-rahmetike Ya errahmanir-Rahiym. El-Fatiha:

“Bismillahi’Rahmanu’r-Rahim: Elhamdülüllahi Rabbil alemin. Errahmanurrahim. Maliki yevmeddin, iyyake nabudu ve iyyake neste in. İhtinas sıratel mustakim. Sıratellezsine. En amte aleyhim ğayrıl mağdubi, Aleyhim veladdallin. Amin!”

Dede, “Nikâhınız hayırlı olsun” der. Gençler kalkar, evvela nikâhı kıyan Dede’nin elini öperler. Sonra anne ve babalarının ellerini ve orada bulunan cemaatin büyüklerinin ellerini öperler. Küçükler ile de tokalaşırlar. Her görüşen, “Tebrik ederiz, hayırlı olsun” der. Ondan sonra nikâh şerbeti veya şekeri dağılır. Burada nikâh merasimi bitmiş olur.

Kaynak: Seyit Derviş Tur, Erkânname – Aleviliğin İslam Yorumu ve Alevi Erkânları, genişletilmiş 3. baskı (ISBN 975-6791-52-7).