Seyyid Derviş Tur Dede’nin Avrupa’daki Alevi örgütlenmesinde ve Alevi inanç hizmetlerindeki çalışmaları, Türk basınında, televizyonda ve akademik yayınlarda yer almıştır. Bu sayfada, bağımsız yayın organlarında çıkan haber ve söyleşiler ile kendisinden söz eden bilimsel çalışmalar kronolojik olarak derlenmiştir.
Gazete ve Dergiler
Hürriyet – 25 Ocak 1991
„Bu haftaki konuğumuz Alevi Cemaatleri Federasyonu Başkanı Derviş Tur: Aleviler örgütleniyor” – Söyleşi: Suat Türker.
Federasyon başkanı olarak verdiği bu söyleşide Derviş Tur, Almanya’daki Alevilerin neden örgütlendiğini, derneklerin çocuk ve gençlere yönelik dinî ve kültürel çalışmalarını, cemevlerine ve inanç özgürlüğüne ilişkin taleplerini anlatmıştır. Gazetenin hazırladığı kısa biyografiye göre 1966’da Almanya’ya gelmiş, bir süre çeşitli firmalarda çalıştıktan sonra ticarete başlamış ve Alevi derneklerinin kurulmasının ardından Alevi Cemaatleri Federasyonu başkanlığına seçilmiştir.
Faksimile: S. D. Tur, „Avrupa’da İlk Alevi Yapılanması”, 2016, Belge 27 ve 27/1.
Milliyet – 17 ve 22 Mayıs 1991
„Köln’de şeriat çığlıkları” (Metin Gür, 17 Mayıs 1991) ve „Alevilerden tepki” (22 Mayıs 1991).
Köln’de Süleyman Hilmi Tunahan anısına düzenlenen bir toplantıda Atatürk ve Alevilerin Müslüman olmadığını öne süren konuşmalara karşı, Derviş Tur’un başkanlığını yürüttüğü Alevi Cemaatları Federasyonu bir protesto bildirisi yayımlamış; bildiri Milliyet’te „Alevilerden tepki” başlığıyla yer almıştır.
Faksimile: S. D. Tur, 2016, Belge 41 ve 41/1.
Milliyet – 28 Ekim 1997
„Dönemecin Eşiğinde: Aleviler (11) – Yeni nesil uğruna” – Özcan Ercan.
Milliyet’in Aleviler dizisinin bu bölümünde Derviş Tur, „Avrupa Alevi Birlikleri Federasyonu – Dedeler Kurulu Başkanı” ve „Avrupa Alevileri’nin Baş Dedesi ve örgütlenmenin mimarı” olarak tanıtılmış; derneklerin kuruluş gerekçelerini, federasyonun ve Dedeler Kurulu’nun oluşturulmasını ve dedelerin toplumdaki görevini anlatmıştır.
Haberi Milliyet’te okuyun
Anadolu Ajansı – 23 Haziran 2013
„Seyit Derviş Tur’dan ‚Oyuna gelmeyin’ çağrısı” – Ali Rıza Karasu, İzmir.
Anadolu Ajansı, Derviş Tur’u „Baba Mansur soyundan gelen Alevi kanaat önderlerinden” biri olarak tanıtmıştır. Tur, Gezi Parkı olayları döneminde Alevi–Sünni ayrımını körüklemek isteyenlere karşı sağduyu çağrısında bulunmuş, barışçıl protesto hakkını savunurken şiddete karşı çıkmış, İran Şiiliği ile Anadolu Aleviliğinin farklı olduğunu vurgulamış ve cemevlerinin resmî olarak tanınmasını istemiştir.
Haberi Anadolu Ajansı’nda okuyun · Tam metin (haberler.com)
Televizyon
TRT Haber – „Ömür Dediğin”, 108. Bölüm (2016)
TRT Haber’in „Ömür Dediğin” belgesel programının 108. bölümü, „Zöhre – Derviş Tur / İzmir” başlığıyla Seyyid Derviş Tur Dede ile eşi Zöhre Tur’un hayatını konu almıştır.
Akademik Çalışmalarda Derviş Tur
- Martin Sökefeld, „Sind Aleviten Muslime? Aspekte einer Debatte unter Aleviten in Deutschland”, EthnoScripts, 2005, s. 145–146. Sökefeld, Derviş Tur’u özellikle Almanya’daki Alevi hareketinin ilk döneminde önemli rol oynamış ve uzun yıllar AABF Dedeler Kurulu’na başkanlık etmiş bir dede olarak tanıtır ve Aleviliği İslam’ın mistik, içsel yolu olarak tanımlayan görüşlerini aktarır. PDF
- Zeynel Gül, „Almanya’da Alevi örgütlenmesi üzerine kısa bir bakış”, Folklor/Edebiyat, Sayı 30, 2002, s. 372–378. Federasyonun kuruluş yıllarında Derviş Tur Dede’nin derneklerdeki belirleyici rolünü ve 1992’de Köln’deki „Alevi-Sünni El Ele” panelindeki konuşmacılığını aktarır. PDF
- Burak Gümüş, „Erinnerungspolitische Bemühungen im Rahmen des alewitischen Opferdiskurses bezüglich Kerbela und dem Osmanischen Reich”, SBArD, Sayı 12, 2008, s. 21–52 (s. 33). Dedeler Kurulu başkanı olarak Kerbela üzerine yaptığı konuşmayı ele alır. PDF
- SDÜ İlahiyat Fakültesi Uluslararası Bektaşilik ve Alevilik Sempozyumu, 2005, s. 123 ve kaynakça. „Erkânname” kaynak olarak gösterilmiştir. PDF
- Bülent Keleş, „The History of the Alevis in Germany, which Began in 1961″, SÜREK Alevilik-Bektaşilik ve Kültür Araştırmaları Dergisi, Sayı 2, 2024, s. 1–18. „Avrupa’da İlk Alevi Yapılanması” kaynak olarak gösterilmiştir. DergiPark
Kurumsal Kaynaklar
- Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu (AABF) Kurumsal Arşivi: Derviş Tur biyografisi