İmam Muhammed Bakır Kimdir? Hayatı ve Sözleri

Kısaca: İmam Muhammed Bakır, On İki İmam’ın beşincisidir; hem anne hem baba tarafından Ehlibeyt soyundandır. İlmi derinliği nedeniyle “Bakır” (ilmi yarıp açan) lakabıyla anılır. Bu sayfada Seyit Derviş Tur Dede’nin anlatımıyla hayatı, sözleri, oğlu İmam Cafer-i Sadık’a vasiyeti ve Emevi döneminde şehit edilişi yer almaktadır.

Aşağıdaki metin, Seyit Derviş Tur Dede’nin Erkânname kitabından alınmıştır. Genel bir giriş için: Alevilik nedir?

İmam Muhammed Bakır Kimdir?

Doğumu 10 Mayıs 676, Medine
Şehit edilmesi 735, Medine (Baki)
Yaşı 59
Babası İmam Zeynel Abidin
Annesi Fatma (İmam Hasan’ın kızı)
Eşi Ümmü Ferve

İmam Muhammed Bakır, on iki imamların beşincisidir. Doğumu: Medine’de M. 10 Mayıs 676 Pazar günü. Anne’si İmam Hasan’ın kızı Fatima’dır. Anne den de, Baba dan da Ehlibeyt soyundan dır. Künyesi! Ebu- Cafer.

Bilimde, felsefede çok geniş ilim sahibi olduğu için, lakabına “Varan yol, açan, güzel ve ince” anlamına gelen Bakır unvanı verilmiş. İsmi Muhammed ‘dir. Fakat “Muhammed Bakır” ismiyle anılır.

Muhammed Bakır’ın karısı, Ebu Bekir’in oğlu Muhammed’in oğlu Kasım’ın kızıdır. Yani Halife Ebu Bekir’in torunun kızı Ümmü Ferve ’dir. Bu kadından 6 erkek, 3 kız çocuğu olmuş. Seyyid Abdullah, İmam Cafer, Seyyid İbrahim, Seyyid Ali, Seyyid İsmail, Seyyid Hüseyin. Kızları, Seyide Zeynep Seyide-Ümmü Seleme, Seyide-Fatima.

İmam Muhammed Bakır’ın Sözleri

İmam Muhammed Bakır Hazretleri buyuruyorlar ki! “Biz Rahmet Denizinin Ehlibeytiyiz. Peygamberlik Nur’unun ağacıyız. Yumuşaklık, bilim kaynağı ve olgunluk madeni olduğumuzdan bize iftira ve düşmanlık her zaman oluyor ve yine buyuruyorlar ki, “Bizim üzerimizde Hakk’ın bir emri var. Halkı aydınlatmak, kötülükten arındırmak, doğruluğa çağırmak ve bize uyanlar kurtuluşa erer, çünkü biz olmadan, doğruyu bulamazlar ve kurtuluşa ulaşamazlar. Onun içindir ki onlardan çok biz belâ ve zahmet çekeriz.

Yine buyuruyor ki, “Biz Tanrı ilminin bekçisiyiz. Ulu Tanrı Allah’ın birliğini tanımayanlar için İslam’ı bizimle gönderdi”. “Ey insanlar! İşitin ve duyun, Ulu Tanrının ilmini ve eğitimini bizden öğreneceksiniz”. Yaratan Yüce Allah hak kı için, gerçeklerin membaı ve güzel ahlakın eğitimi bizde dir. Bizim sözlerimizi ancak Allah tarafından gönülleri iman ışığı ile aydınlanmış kimseler anlayabilir.

İmam Cafer-i Sadık’a Vasiyeti

İmam Muhammed Bakır babası İmam Zeynel Abidin’den aldığı İmamet miraslarından manevi değeri olan vasiyeti, evladı İmam Cafer’i Sadık’a şöyle anlatır. Evvela Kur anı Kerimin Bakara süresinin 132 ayetini okur. “Ayet 132. İbrahim oğullarına vasiyet etti. “Ey oğullarım, Allah, sizin için bir din seçti, sizde ona teslim olanlarda olun” ahretinizi dünya ile satmayın. Allah yolunda hakkıyla çalışın. Onun uğrunda mücadele etmekten çekinmeyin. Her nerede olursanız olun, Hak yolunda adaleti elinizde bırakmayın. Adalet ve doğruluk inananların görevlerinden biridir”. Peygamberin ışığını taşıyan, fiziki yapısıyla benzeri olan, Hz. Ali’nin bilgilerinin varisi olan, İmam Muhammed Bakır’dan oğlu İmam Cafer’i Sadık’a aynen ilettirilmiş ve intikal etmiştir.

Yaşadığı Dönem ve Şehadeti

İmam Muhammed Bakır, Ümeyye oğullarından Mervan oğlu Abdülmelik’le oğulları Velid, Süleyman ve Abdülaziz’in oğlu Ömer’in ve yine oğullarından Yezit ile Hişam’ın saltanatı devrinden yaşamıştır.

Abdülmelik öyle bir kişiliğe sahiptiki kendisine hükümdarlık verildiği zaman okumakta olduğu Kur’anı “Bu seninle son görüşmemiz” diye elinde fırlatıp atmış ve bir daha eline almamış. Amcasının oğlu (Arm Aşdak) saltanatın varisi ve kendisine rakip olduğu için, sarayına konuk olarak davet eder, oracıkta kendi eliyle öldürür.

Şam Mescidinde minbere çıkıp, “Bundan böyle kim benim işime karışırsa, yaptığım işe dair soru sorarsa ve beni takvaya (iğlik yapma) ya teşvik ederse boynunu vururum”. Abdülmelik’ten sonra oğlu Velid de aynen babası gibi “Yaptığımız işlere, tuttuğumuz yolara aykırı hareket edenlerin boynunu vururuz; Bir şey söylemeyip susanlarda kahrından ölürler, bizde onlardan kurtuluruz” diyen Emevi Halifeleridir. Bunların içinde Abdülmelik’in torunu, Abdülaziz’in oğlu Ömer M.717 de Halife olunca, Muaviye’nin cuma günleri minberde Ehli Beyte hakaret edilmesini kaldırır. Muaviye tarafından gasp edilen bütün mallarını geri sahiplerine verir. Ne yazık ki kendi kardeşleri ve akrabaları tarafından M.720 tarihinde zehirleyerek öldürürler.

İmam Muhammed Bakır, Emevi halifeleri Hişam tarafından zehirleterek öldürülür. Vasiyeti üzerine oğlu İmam Cafer Sadık yıkar, kefenler ve namazını kılarak, Cennetül Bakı Mezarlığında Babası İmam Zeynel Abidin’in yanına defin eder.

Kaynak: Seyit Derviş Tur, Erkânname – Aleviliğin İslam Yorumu ve Alevi Erkânları, genişletilmiş 3. baskı (ISBN 975-6791-52-7).

Yazar hakkında: Seyit Derviş Tur Dede

1936’da Erzincan Çayırlı Başköy’de, Babamansur (Şah Mansur) Ocağı’na mensup bir seyyid ailesinde doğdu. Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu’nun (AABF) öncülü olan Alevi Cemaatleri Federasyonu’nun kurucularından ve ilk genel başkanıdır (1990–1993). 1994–2003 yılları arasında federasyon bünyesindeki Dedeler Kurulu’na başkanlık etti. Erkânname (2002) ve Avrupa’da İlk Alevi Yapılanması (2016) kitaplarının yazarıdır; çalışmaları Martin Sökefeld, Zeynel Gül, Burak Gümüş ve Bülent Keleş gibi araştırmacıların akademik yayınlarında kaynak gösterilmektedir.

Biyografi · Basında ve akademide · Videolar · İletişim